Są takie miejsca, które trudno opisać wyłącznie liczbami, harmonogramem i budżetem. Miejsca, w których dziecko może po szkole odrobić lekcje, zjeść coś ciepłego, porozmawiać z dorosłym, który naprawdę słucha, przeżyć coś dobrego z rówieśnikami, nauczyć się nowych rzeczy, a czasem po prostu odpocząć od napięć, których w dziecięcym świecie bywa zdecydowanie za dużo.
Takim miejscem od lat jest świetlica socjoterapeutyczna „Nasz Klub”, prowadzona przez Stowarzyszenie „Serduszko dla Dzieci” przy ul. Szwedzkiej 6 na warszawskiej Pradze-Północ. To właśnie tutaj realizowany jest projekt „Spróbujmy Razem” – trzyletni program wsparcia dzieci, młodzieży i rodzin, współfinansowany ze środków Fundacji Drzewo i Jutro.
Drugi rok współpracy z Fundacją Drzewo i Jutro
To już drugi rok współpracy Stowarzyszenia „Serduszko dla Dzieci” z Fundacją Drzewo i Jutro. Dzięki temu wsparciu możliwe jest kontynuowanie działań, które dla wielu dzieci są czymś znacznie więcej niż tylko zajęciami po szkole.
To codzienna obecność dorosłych, którzy pomagają porządkować emocje, wzmacniać poczucie bezpieczeństwa, odbudowywać zaufanie i uczyć się relacji opartych na szacunku. W pracy z dziećmi i rodzinami ciągłość ma ogromne znaczenie. Zaufania nie da się zbudować jednorazowym spotkaniem, a realna zmiana potrzebuje czasu, stabilności i ludzi, którzy są obecni także wtedy, gdy pojawiają się trudności.
Świetlica, która działa przez cały rok
Projekt „Spróbujmy Razem” obejmuje prowadzenie specjalistycznej placówki wsparcia dziennego z funkcją opiekuńczą i socjoterapeutyczną. W świetlicy działają dwie stałe grupy wiekowe dla dzieci i młodzieży z Pragi-Północ.
Placówka funkcjonuje przez cały rok, także w okresie wakacyjnym, dostosowując charakter działań do potrzeb uczestników. W roku szkolnym większy nacisk kładziony jest na wsparcie edukacyjne, specjalistyczne i terapeutyczne. Latem ważniejsze stają się aktywności rekreacyjne, twórcze, rozwojowe i integracyjne – takie, które pozwalają dzieciom odpocząć, rozwijać pasje i doświadczać dobrej, bezpiecznej wspólnoty.
Dzieci, które potrzebują czegoś więcej niż pomocy w lekcjach
W projekcie uczestniczą dzieci, które często mierzą się z trudnościami emocjonalnymi, społecznymi, edukacyjnymi i wychowawczymi. Wiele z nich doświadcza problemów, których źródła nie leżą wyłącznie w szkole czy grupie rówieśniczej, ale także w trudnej sytuacji rodzinnej, ekonomicznej lub środowiskowej.
Dlatego działania świetlicy nie ograniczają się do samego dziecka. Ważnym elementem projektu jest także kontakt z rodzicami i opiekunami, współpraca ze szkołami, kuratorami, pracownikami socjalnymi, poradniami oraz innymi instytucjami wspierającymi rodzinę.
Pomoc ma tu charakter kompleksowy. Chodzi nie tylko o to, żeby dziecko miało gdzie spędzić czas po szkole, ale także o to, by mogło stopniowo lepiej rozumieć siebie, swoje emocje, swoje relacje i swoje możliwości.
Codzienność, która buduje poczucie bezpieczeństwa
Sercem projektu są codzienne działania opiekuńczo-wychowawcze. Dzieci przychodzą do świetlicy po lekcjach, spędzają czas w grupie, uczą się współpracy, rozmawiania o emocjach, rozwiązywania konfliktów i odpowiedzialności za siebie oraz innych.
W bezpiecznych warunkach mogą ćwiczyć umiejętności, które dla wielu rówieśników są naturalne, ale dla nich bywają trudnym wyzwaniem: proszenie o pomoc, wyrażanie złości bez krzywdzenia innych, przyjmowanie zasad, budowanie relacji czy radzenie sobie z porażką.
To właśnie ta codzienność – wspólne rozmowy, posiłki, lekcje, zabawy, wyjścia i małe rytuały – tworzy fundament zmiany. Dla dziecka, które często doświadcza chaosu, przewidywalne i bezpieczne miejsce może stać się pierwszym krokiem do odzyskania spokoju.
Socjoterapia, czyli doświadczenie dobrej relacji
Bardzo ważną częścią projektu są zajęcia socjoterapeutyczne. Ich celem jest nie tylko rozwijanie kompetencji społecznych, ale także tworzenie korekcyjnych doświadczeń – takich, które pozwalają dzieciom przeżyć relację z dorosłym i grupą w sposób bezpieczny, przewidywalny i wzmacniający.
Socjoterapia pomaga rozpoznawać emocje, odreagowywać napięcia, uczyć się komunikacji, asertywności, współpracy i odpowiedzialności. Daje też przestrzeń do tego, by dziecko mogło zobaczyć siebie inaczej: nie tylko przez pryzmat problemów, ocen czy konfliktów, ale przez swoje możliwości, mocne strony i potencjał.
W takim podejściu najważniejsze nie jest „naprawianie” dziecka, ale towarzyszenie mu w budowaniu nowych sposobów radzenia sobie ze światem.
Nauka bez presji i wstydu
Projekt obejmuje również wsparcie edukacyjne. Dzieci korzystają z pomocy w odrabianiu lekcji, korepetycji, terapii pedagogicznej, logopedii i reedukacji – w zależności od indywidualnych potrzeb.
Ważne jest jednak to, że nauka nie odbywa się tu w atmosferze presji i oceny. Kadra świetlicy stara się „przemycać” elementy edukacyjne w formie zabawy, doświadczenia i praktycznego działania. Chodzi nie tylko o nadrobienie zaległości, ale także o odbudowanie wiary dziecka w to, że może sobie poradzić.
Dla wielu dzieci to przełomowe doświadczenie: moment, w którym nauka przestaje kojarzyć się wyłącznie z porażką, napięciem i wstydem.
Pasje, które otwierają nowe możliwości
W „Naszym Klubie” dzieci rozwijają również pasje. W projekcie przewidziane są zajęcia kulinarne, sportowe, artystyczne, fotograficzne, filmowe, taneczne, muzyczne, dziennikarskie, bajkoterapia, a także działania integracyjne i weekendowe.
Nie są to jedynie „atrakcje” dodane do programu. Dla dzieci, które często mają ograniczony dostęp do oferty kulturalnej, sportowej czy rozwojowej, takie zajęcia stają się realną szansą na odkrycie talentów, przeżycie sukcesu i doświadczenie świata poza codziennymi trudnościami.
Szczególne znaczenie mają działania twórcze i medialne. Dzieci mogą przygotowywać materiały dziennikarskie, nagrywać reportaże, uczyć się fotografii, tworzyć filmy czy występować przed publicznością. Takie doświadczenia wzmacniają sprawczość. Pokazują, że ich głos jest ważny, że mogą coś stworzyć, opowiedzieć swoją historię i pokazać świat z własnej perspektywy.
Wsparcie dla rodzin i współpraca z lokalnym środowiskiem
Dziecko nie funkcjonuje w próżni. Dlatego projekt „Spróbujmy Razem” zakłada także stały kontakt z rodzinami uczestników. Wiele z nich mierzy się z trudnościami socjalnymi, emocjonalnymi, zdrowotnymi i wychowawczymi. Często potrzebują nie tylko informacji, ale też zaufanej relacji i spokojnego towarzyszenia w rozwiązywaniu codziennych problemów.
Stowarzyszenie współpracuje również z instytucjami działającymi na rzecz dzieci i rodzin, m.in. szkołami, Ośrodkiem Pomocy Społecznej, kuratorami, poradniami psychologiczno-pedagogicznymi oraz Centrum Wspierania Rodzin „Rodzinna Warszawa”. Dzięki temu pomoc może być lepiej dopasowana do rzeczywistej sytuacji dziecka i jego najbliższych.
Profesjonalny zespół i superwizja
Projekt „Spróbujmy Razem” to także wsparcie kadry. Pracownicy świetlicy tworzą zespół, który regularnie współpracuje, omawia sytuację dzieci, planuje działania i korzysta z superwizji.
To niezwykle ważne, bo praca z dziećmi i rodzinami w kryzysach wymaga nie tylko serca, ale też profesjonalizmu, uważności i stałego wzmacniania kompetencji. Dzięki temu pomoc nie jest przypadkowa – opiera się na diagnozie, planie pracy, obserwacji postępów i stałej refleksji nad tym, co naprawdę służy dziecku.
Zmiana, która potrzebuje czasu
Długofalowym celem projektu jest poprawa funkcjonowania emocjonalnego i społecznego dzieci oraz młodzieży. Chodzi o zmniejszenie izolacji społecznej, zwiększenie poczucia bezpieczeństwa, rozwój umiejętności społecznych, ograniczanie zachowań destrukcyjnych, wzmacnianie relacji rodzinnych i wspieranie rodziców w pełnieniu funkcji opiekuńczo-wychowawczych.
To cele, których nie da się osiągnąć jednorazowym działaniem. Potrzebna jest regularność, czas, zaufanie i obecność. Dlatego kontynuacja współpracy z Fundacją Drzewo i Jutro ma tak duże znaczenie. Pozwala budować na tym, co już zostało rozpoczęte, i wzmacniać działania, które realnie wpływają na życie dzieci i rodzin.
„Spróbujmy Razem” – tytuł, który mówi wszystko
„Spróbujmy Razem” to tytuł, który dobrze oddaje sens tego działania. Nie obiecuje cudów. Nie mówi: „naprawimy wszystko”. Mówi raczej: spróbujmy. Razem.
Z dzieckiem, z rodziną, ze szkołą, z kuratorem, z pracownikiem socjalnym, z psychologiem, z wychowawcą, z lokalną społecznością. Bo w pomaganiu dzieciom nie chodzi o pojedynczy gest, ale o sieć relacji, która może je podtrzymać wtedy, kiedy same nie mają jeszcze siły.
Projekt „Spróbujmy Razem” jest finansowany/współfinansowany ze środków Fundacji Drzewo i Jutro.